መሪሕነትና ከስተውዕሎ ዝግባእ ናይ ኩነታት ለውጢ …!!

ካብ ይባቤ

ሕዚ ኣብ ትግራይ ዘሎ ዕድሚኡ ትሕቲ 35 ዓመት ዝኾነ፣ብናተይ ግምት ናይቲ ህዝቢ 65% ዝኸውን ክፋል ሕብረተሰብና ምስቲ ዝተኻየደ ናይ 17 ዓመት ዕጥቃዊ ቓልሲ ስነልቦናዊ ምትእስሳር ስለዘይብሉ፤ ንዕኡ ዝያዳ ዝስሕቦ ዛንታ ዝሓለፈ ገድላዊ ታሪኽ ተይኮነስ ናይ ሎሚ ኣብ ልምዓት, ኣብ ሰላምን ዲሞክራሲን እነምዝግቦ ዓወት ከምዝኾነ መሪሕነትና ብግቡእ ክርዳእ ኣለዎ::

እቲ ሓዱሽ ወለዶ ነቲ ገድሊን ህዝባዊ ተሳትፎን ዋጋ ክህቦን ክፈልጦን እንተደሊናኳ ንቐደም ናሃቱ እዋናዊ ድሌቱን ባህጉን ክንድዝተኻእለ እናማላእኻ ክትነግሮ እንተለኻ እዩ ተመሲጡ ዝሰምዕን ዘስተማቕርን እምበር ብደረቑ ንምውሓጥ “ኣፐታይት” ከምዘይብሉ እንተተፈለጠ ፅቡቕ ይመስለኒ::

ንሓዱሽ ወለዶ ሓበሬታ ካብ እኽለ ማይ ቀፂሉ ኣገዳሲ ጉዳይ እዩ::

ኣብ እዋናዊ ዛዕባ መንግስቲ ቀዲሙ ንመንእሰይ ዘይምሕባር ማለት እቲ ወለዶ ኣፍቲ ኣገዳሲን እዋናዊን ቁንዲ መዛራረቢ፤ ፀላኢ ንባዕሉ ብዝጥዕሞ ተንቲኑን ተርጉይሙን ዘቃልሖ ንኽውሕጥ ምፍቃድ ማለት ስለዝኾነ መሪሕነት ናይ ሓበሬታ ተበፃሓይነት ፖሊሲኡ መርሚሩ ፍታሕ የቕምጥ::

ዘበን “ኩሉ ነገር ውድብና ትፈልጦ እያ” ቀደም ሓሊፉ:: ናይ ሓበሬታ ኣዋሃህባ መንገዲውን ይፈተሽ::

መንእሰይ ዘበኑ ዝጠልቦም መዛናግዒታትን መዘውተሪታትን ይደሊ እዩ:: ናይ ስነፅሑፍ, ናይ ስፖርት, ናይ ቲያትርን ሲኒማን, ቤተ ንባብን ዝኣምሰሉን ግልጋሎታት ብግቡእ ዘይምቕራብ ንትውልዲ ዳርጋ ናብ ጫትን ሺሻን ምድፋእ ምኻኑ ይፈለጥ::

መራሒተንያ ሓንካስስ ኩለን ሰውላላተት !!

ካብ ፍስሃ መረሳ

መራሒተንያ ሓንካስስ ኩለን ሰውላላት
ወለድና እዚ ኣበሃህላ እዙይ እንትጥቀሙሉ እቲ ቀንዲ መልእኽቱ ኩሉ ነገር ካብ ዝነኣሰ ክሳዕ ዝዓበየ ስራሕ ካብ ምምራሕ ስድራ ጀሚሩ ክሳዕ ሃገር ናይ ምምራሕ ዕማም በቲ ዝተደለየ መንገዲ ክፍፀም ተኮይኑ ብቁዕ መራሒ የድሊ፡፡

ብዘይመራሒ ዝደለካዮ ነገር ክሳካዕ ኣይክእልን፡፡ ስለዚ ተራ መሪሕነት ኣብ ዓውዲ ፖሊተካ ይኩን ኣብ ካልኦት ኣውደ ስራሕቲ ቁልፍን መተካእታ ዘይብሉ ከምዝኮነ እዩ እቲ ዋና መልእክቱ፡፡

ብቁዕ መራሒ ተዘይሃልዩ ከዓ ውፅኢቱ ሕማቅ ከምዝኮነን ናይ መራሒ ምብልሻው ከዓ እቲ ብልሽት ኣብ ባዕሉ ጥራሕ ዝተረፍ ዘይኮነስ ንቲ ንሱ ዝመርሖ ቤተሰብ፣ ከባቢ፣ ቤት ዕዮ፣ ጠቅለላላ ሃገርን ህዝብን ከበላሹ ከምዝኽእልን ዝኮነ ፀገም ተተፈጢሩ’ውን ናይቲ ዝመርሕ ፀገም ከምዝኮነን ንሱ ቅድሚ ኹሉ ክሕተትን ክተሓዝን ከምዘለዎ ዝገልፅ ትኽክለኛ ኣበሃህላ እዩ ፡፡

እቲ ሐዚ ኣብ ዓለምና እንርኦ ዘለና ክልተ ገፅታ ብቲ ሓደ ገፅ ኣብ ዝተደላደለ ፖለቲካዊን ማሕበራን ኢኮኖምያውን ናብራ ዝነብር ብልሙድ ዝማዕበለ ማሕበረሰብ ተባሂሉ ዝፅዋዕ ክፋል ዓለም ዘሎ ህዝቢ በቢመዋእሉ ናብቲ ክብፃሕ ዝኽእል ዝለዓለ ጠርዚ ምዕባለ ክበፅሕ ዝገበሩ ብቁዓት መራሒቲ ስለዝረኸበ ምኻኑ ግልፂን ዘየሻሚን ሓቂ እዩ፡፡ ብኣንፃሩ ኣብቲ ዝኸፍአን ኣብትሕቲ ፍፁም ድኽነት ዝነብር ዘሎ በቢመዓልቱ ናይ ዜጋታት ሞት፣ ጥምየት፣ ሰደትን ምፍልንቃልን ልሙድ ተግባር ኮይኑ ዝረአየሉ ዘሎ ገዚፍ ክፋል ዓለምና ስሉስ ዓለም ተባሂሉ ዝፍለጥ ህዝቢ ናብቲ ሐዚ ዘለሉ ሂወት ክወድቅ ዝገበሮ ዕጩኡ ኮይንዎ ዘይኮነስ ብቁዕ መራሒ ብምስኣኑ ዝመፀ ፀገም ምኻኑ ኩሉ ዝስማዕመዐሉ ጉዳይ እዩ፡፡

ነዚ ጉዳይ እዙይ ከልዕል ዝገበረኒ ኣብዝሐዚ እዋን ኣብ ሃገርና ዘሎ ፖለቲካዊ ኩነታት ካብ ግዜ ናብ ጊዜ እናተማሓየሸ ዘይኮነስ ዓዕርዩ እናበኣሰ ዝከይድ ዘሎን ገሊኡ እቲ ሐዚ ዝረአ ዘሎ ፀገም ኣብ መዋእልና ርኢናዮ ዘይንፈልጥ ይትረፍ ብሕገ መንግስቲ እትምራሕ ብምርጫ ህዝቢ ናብ ስልጣን ዝመፀ መንግስቲ ኣብ ዘለሉ እዋን ኣብቶም ዝሓለፉ ፀረ ህዝቢ ዝኮኑ መንግስታት ኣብ ስልጣን ኣብ ዝነበረሉ ግዜ እውን ተኮነ ተራአዩ ዘይፈልጥ ኣብ ሞንጎ ህዝቢ ንህዝቢ ዝረአ ዘሎ ግጭትን ከምሳዕቤኑ ሞትን ምፍንቃልን ብስፍሓት ዝረአየሉን በቢዕለቱ ንሰምዖ ዜናን ከምዝኮነ ኩሉ ዝከታተሎ ዘሎ ሓዱሽ ፖለቲካዊ ክስተት እዩ ዝከውን ዘሎ፡፡

ከምቲ ተደጋጊሙ ዝግለፅ ናይቲ ሐዚ ዝረአ ዘሎ ሰፊሕ ዘይምርግጋእን ሕምስምስን ምንጩ እቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሓይሊ ከምዝኮነን ናቱ ዘይምቅናዕን ምሕንካስን ከዓ ብተዋረድ ኣብ ናይ ውድብን መንግስቲን መሓውርን ገሊኡ ካብኡ ዝዘለለ ኣብቲ ተራ ዜጋ ተይተረፈ ዘይጥዑይ ኣተሓሳስባን ሰሪፁ ነቲ ሐዚ ዘሎ ትውልዲ ከቢድ ዋጋ ክከፍል ይገብሮ ኣሎ ፡፡

እቲ ቀንዲ ጉዳይ እዚ ሓንካስን ዘይቅኑዕ መራሒን ሒዝና ክሳዕ መዓዝ ኢና ክንቅፅል? ኩሉ ግዚ ከምቲ ወለድና ዝብልዎ ተረካቢ ይዓድዮ ከምዝበሃል ንዙ ብዝፈጠሮ ፀገም ንፁህ ህዝቢ ኣደዳ ሞትን ስቃይን ምፍንቃልን ይኸውን አሎ፡፡

እዚ ጉዳይ መንዩ ክጥየቀሉ ? ንሱን ደቁን ኣብ ምቾት ኣቀሚጡ ካልኦት ንፁሃት ዜጋታት ብዘይ ጥፍኣቶም ካብ መረበቶም ተፈናቂሎም ኣብ ፎቆዶ በረኻታት ይንከራረቱ ኣለው፡፡ ኣደዳ ጥምየትን ፅምኣትን ይኮኑ ኣለው፡፡

ዘይኩርምትካስያ…. ከምዝበሃል ገሊኡ ናይቲ ህዝቢ ስቃይ ንዑ ኣይንታዩን ፡፡ እሞኸ ከምዙይ ዝበለ ዓዲ ዝሕምስ ፀረ ህዝቢ በዓል ስልጣን እታ ዓዲ እናሓመሰ ክነብር ንምንታይ ኢና ከምህዝቢ ንፈቅድ ዘለና? ዝብል ኩሉ ዜጋ ክሓስበሉ ዘለዎ እዋናዊ ኣጀንዳ እዩ ዝመስለኒ፡፡ መፍትሒኡ እውን ሓደን ሓደን ጥራሕ እዩ፡፡

መላእ ህዝቢ ሕገ መንግስታዊ መሰሉ ተጠቂሙ ንዙይ ዝሽከም እንግድዓ ከምዘይብሉ ብተግባር ብምርኣይ ከምቲ ኣብዝተፈላለየ እዋን ዝግለፅ ነቲ ዝተጨማለቐን ዝበስበሰን ክፋል ምስ ኣስዋሩ በታቲካ ብምድርባይ መሰራታዊ ለውጢ ክመፅእ ምቅላስ እዩ ዝከውን፡፡

ኣብ ዩኒቨርስቲ መቱ ብሄር ተኮር ጎንፂ ኣንፀላሊዩ…!!

ካብ ቢቢሲ ትግርኛ ዝተወሰደ

ተመዛበልቲ ተጋሩ ተምሃሮ ዩኒቨርሲቲ መቱ

ተጋሩ ተምሃሮ፥ ቀፅሪ ዩኒቨርሲቲ መቱ ለቒቖም ንኽወፁ ዝተገደዱ ብዝበፅሖም ምፍርራሕን መጥቃዕትን ዝተልዓለ ምዃኑ ንቢቢሲ ሓቢሮም።

ሓለፍቲ ዩኒቨርሲቲ መቱ ብወገኖም፥ እቶም ተምሃሮ ካብቲ ዩኒቨርሲቲ ምውፀኦም አረጋጊፆም፥ ትምህርቲ ገዲፎም ንምውፃእ ዘብቅዕ እኹል ምኽንያት ግና ኣይነበረን ይብሉ።

ቢቢሲ ዘዘራረቦም ተምሃሮ ዩኒቨርሲቲ መቱ፥ ኣብ ልዕሊ ተጋሩ ተምሃሮ ጥራሕ ዘነፃፀረ ብኻልኦት ተምሃሮ ፍተሻ እናተገበረ ከምዝቐነየ እዮም ዝዛረቡ።

ነዚ ስዒቡ ንድሕንነቶም ስግኣት ዝተሰመዖም እቶም ተምሃሮ፥ 150 ኪ.ሜ ርሒቓ ናብ እትርከብ ከተማ ጋምቤላ ኣቕኒዖም ንሓደ ሰሙን ዝኣክል ኣፅሊሎም ቀንዮም።

ካብ ዝሓለፈ ሰንበት ጀሚሩ ሓለፍቲ እቲ ዩኒቨርሲቲ፥ ዓበይቲ ዓዲ ኦሮሞን መራሕቲ ሃይማኖትን ሒዞም፥ ሓለፍቲ ምምሕዳር ክልል ጋምቤላ ኣብ ዝተረኸብሉ ብመሰረት ዝተገበረ ልዝብ ፥ እቶም ተምሃሮ ዝሓለፈ ረቡዕ ናብ ስሩዕ ትምህርቶም ንክምለሱ ምርድዳእ ተገይሩ ነይሩ። ይኹን ‘ምበር፥ ናብ ዩኒቨርሲቲ መቱ ምስተመለሱ ኣብ ልዕሊ እተን ዘሳፈረኦም ሰለስተ አውቶቡሳትን ኣብ ልዕሊኦምን ብደንጎላ ጥቕዓት ስለዝተፈፀሞም ተመሊሶም ካብቲ ዩኒቨርሲቲ ክወፁ ተገዲዶም።

“እቲ ዘጋጠመ ፀገም ንምፍታሕ ምስቲ ዩኒቨርሲቲ ሓቢርና እናሰራሕና ኢና” ዝበሉ ከንቲባ ከተማ መቱ ኣይተ ኃይሉ መክብብ፥ እቶም ተምሃሮ ተጋሩ ካብ ጋምቤላ ተመሊሶም ናብ ቀፅሪ ዩኒቨርሲቲ እንትኣትዉ ኣብ ልዕሊ እተን ፅዒነንኦም ዝመፃ መኻይን ጥቕዓት ከምዝተፈፀመ ንቢቢሲ አረጋጊፆም።

ዝተጠጅአ ቂም !

ኣብ ክልል ኦሮምያ፥ ዞባ ኢሉ-ኣባቦራ፥ እትርከብ ከተማ መቱ፡ ዝተፈላለዩ ብሄረሰባት ሓቢሮም ዝነብሩላ ምዃና ከንቲባ ኣይተ ኃይሉ ይገልፁ።

‘ኣብታ ከተማ ኣብ ብሄር መሰረት ዝገበሩ ጎንፂታት ኮነ ቅርሕንትታት የለን” ይብሉ። ይኹን ‘ምበር፥ቅድሚ ሒደት ሰሙናት ምስ ነበርቲ እቲ ከተማ ኣብ ዝተገበረ ዘተ፥ በፂሑና ብዝበሉዎ ሓበሬታ ኣብ ልዕሊ ውልቀሰባት ተፍትሽ ምክያዶም ኣሚኖም።

ካብዚ ብተወሳኺ ኣብታ ከተማ ብዝተኻየደ ፍተሻ ዝተልዓለ፡ ኣብ ሞንጎ ተወለድቲ ትግራይን ኦሮሞን ጥርጣረ ክፍጠር ክኢሉ ይብሉ።

ተምሃሮ ተወለድቲ ኦሮሞ ኣብ ቀፅሪ እቲ ዩኒቨርሲቲ ስግኣት ኣለና ብምባል ኣብ ልዕሊ ተጋሩ ተምሃሮ መሕደሪ ክፍልታት ፍተሻ የካይዱ ከምዝነበሩ ኣይተ ኃይሉ ወሲኾም ሓቢሮም።

እዚ ድማ ኣብ ሞንጎ ተምሃሮ ተወለድቲ ክልቲኦም ብሄራት ጥርጣረታትን ስግኣታትን ኣስዒቡ ይብሉ።

ተጋሩ ተምሃሮ ዩኒቨርሲቲ መቱ
ናይ ምስሊ መግለጺካብ ዩኒቨርስቲ መቱ ሃዲሞም ኣብ ጋምቤላ ዘፅለሉ ተጋሩ ተምሃሮ

ጋምቤላ- በፂሕካ መልሲ !

ቀፅሪ እቲ ዩኒቨርሲቲ ገዲፎም ካብ ሞንጎ ዝወፁ ተጋሩ ተምሃሮ፡ ኣብርሃ ዘውዱ (ሽሙ ዝተቐየረ) ሓደ እዩ።

ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ካብ ዩኒቨርሲቲ መቱ ወፂኡ፡ ናብ ከተማ ጋምቤላ ዘምለጠ ተምሃራይ ኣብርሃ፡ ሰልፍታት ተቓውሞ ኦሮሞ ብዝተኻየዱ ቁፅሪ፡ ካብ ትግራይ ዝመፁ ተምሃሮ ካብቲ ዩኒቨርሲቲ ይውፅኡ ዝብሉ ተደጋጋምቲ ሕቶታት ከምዝለዓሉ ይገልፅ።

“ናብ መደቀሲ ክፍልታትና እናመፁ፡ ንስኻትኩም ተጠርጠርቲ ኢኹም፣ ፈንጂ ሒዝኩም ኣለኹም፣ ንክንፍትሸኩም ተፈቒዱልና ‘ዩ ይብሉና” ክብል ንቢቢሲ ተዛሪቡ።

ኣብርሃ፡ ኣብ ቀፅሪ እቲ ዩኒቨርሲቲ ዝተረፈ ተወላዲ ብሄረ ትግራይ ተምሃሪ የለን ይብል።

ሓላፊ ርክብ ህዝብን ኮሚዩኒኬሽንን እቲ ዩኒቨርሲቲ ኣይተ ኦልቀባ ኣሰፋ ግና፡ በዚ ኣይስማዕምዑን።

ኣይተ ኦልቀባ፡ ካብ ቀፅሪ እቲ ዩኒቨርሲቲ ዝወፁ ተወለድቲ ትግራይ ካብ 100 ከምዘይበልፁ ብምግላፅ፡ ቀፅሪ እቲ ዩኒቨርሲቲ ገዲፍካ ንምውፃእ ‘ዘብቅዕ እኹል ምኽንያት ኣይነበረን፤ ዋላ ሓደ ዘስግእ ምንቅስቓስ ኣይነበረን፤ ሕዚ እውን የለን” ብምባል ንቢቢሲ ተዛሪቦም።

ከም ኣገላልፃ ኣብርሃ፡ ተወለድቲ ትግራይ ዝኾኑ 15 ተምሃሮ፡ ናብ ዩኒቨርሲቲ መቱ ክምለሱ ስለዘይደለዩ ናብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ተጓዒዞም እዮም።

ናብ ትግራይ ኢና ክንምለስ ንደሊ

ኣመራርሓ እቲ ዩኒቨርሲቲን ዝምልከቶም ኣካላትን፡ እቲ ፀገም ንምፍታሕ እናተዘራረቡ ዋላ እኳ እንተኾኑ፡ “ንሕና ግና ልዕሊ ኩሉ ህይወትና ኢና ንደሊ። ትምህርቲ ንዓና ካልኣይ ነገር እዩ። ናብ ትግራይ ኢና ክንምለስ ንደሊ” ይብል፥ ኣብርሃ።

ሓላፊ ርክብ ህዝቢ እቲ ዩኒቨርሲቲ ኣይተ ኦልቀባ፡ “ካብ ፈለማ ኣትሒዞም ንከይኸዱ እናፀዓርና ኢና ነይርና፤ ሕዚ እውን ናብዚ ዩኒቨርሲቲ ተመሊሶም ትምህርቶም ንክከታተሉ፡ ምስ መምህራንን ምስ ተምሃሮን እናተዛተና ኢና” ብምባል ይዛረቡ።

ንተቓውሞ ካብ ሞንጎ ዝወፁ ተምሃሮ ሓደ ዝኾነ ቶሎሳ ጋሪ (ስሙ ዝተቐየረ)፡ “ተወለድቲ ትግራይ ዝኾኑ ተምሃሮ ናብቲ ቀፅሪ እንትኣትዉ ኣይፍተሹን፡ እዚ ድማ ንክንጥርጥሮም ገይሩና” ብምባል ይዛረብ።

ተመዛበልቲ ተጋሩ ተምሃሮ ዩኒቨርሲቲ መቱ

“ፕረዚደንት እቲ ዩኒቨርሲቲ፡ ንሕግታት እቲ ዩኒቨርሲቲ እሙናት ክኾኑ ብዘይምኽኣሎም፡ ኣብ ኣመራርሕኦም እምነት ከምዘይህልወና ገይሩ” ይብል ቶሎሳ።

“ስለዝኾነ ድማ ካብ ሓላፍነቶም ንክለዓሉ ሕቶ ኣቕሪብና ኢና። ”

ኣይተ ኦልቀባ፡ ተቓወምቲ ተምሃሮ፡ ላዕለዎት ኣመራርሓ መፂኡ ክሳብ ዘዘራርበና፡ ትምህርቲ ኣይንጅምርን ብዝበልዎ መሰረት፡ ተኣጓጒሉ ዝቐነየ ትምህርቲ ብዕሊ ተቛሪፁ ኢሎም።

ክሳብ ዓርቢንጉሆ ፡ ልዕሊ ሰማንያ ዝኾኑ ተምሃሮ ተወለድቲ ትግራይ፡ ካብ ቀፅሪ እቲ ዩኒቨርሲቲ ወፂኦም፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ተዓቂቦም ይርከቡ።

ሓላፊ ቢሮ ኮምኒኬሽን ኦሮምያ ኣይተ ኣዲሱ አረጋ ኣብ ፌስቡክ ገፆም፥ ኣብ ልዕሊ ተጋሩ ተምሃሮ ዝተፈፀመ ጥቕዓት ፥ ንመብዛሕተኦም ተምሃሮ ኦሮሞ ከምዘይውክል፥ “ብባህሊን ልምድን ኦሮሞ ተቐባልነት ዘይብሉ” ምዃኑን ኣብ ከምዚ ዓይነት ተግባር ዝሳተፉ ተምሃሮ ክቑጠቡ ኣተሓሳሲቦም።

ሽርሕታት ኣብ ልዕሊ ትግራይ …!!

ካብ ዳንኤል ወርቂልኡል

ጀርመናዊት መንእሰይ ሉንዳ ኣብ ጀርመን ከተማ በርሊን ትነብር በዓልቲ ሞያ ኮምፒተር ሳይንስ እያ እዛ መንእሰይ ዘለዋ ናይ ሓደ ወርሒ ናይ ዕረፍቲ ግዜ ንምጥቃም እያ ናብ ሃገርና መፂኣ ኣነ ድማ ካብ ኣዲስ ኣበባ ናብ መቐለ ብሰላም ኣውቶቡስ እንትመፅእ እየ ተላልየያ::

 

ብሓባር ዉን መፂእና ሉንዳ ናብ ኢትዮጵያ ምምፅኣ ደስ ከም ዝበለኒ ነጊረያ :: ንሳ ዉን ናይ ኩሉ ግዜ ሕልማ ከም ዝነበረ ገሊፃትለይ::

ኣበይ ኣበይ ክትሪኢ ሓሲብኪ ኢለያ እቲ ዓዲ ከርእያ ዝመረፀቶ ትካል ቱርን ጋይድን ናብ ዳሉል ላሊበላ ፓርክ እንስሳታት ሰሜንን ጣናን ክትዕዘብ ከም ዝሓበራን ብመቀለ ኣቢላ ናብ ዳሉል ከም ትከይድን ገሊፃትለይ::

ኣነ ዉን ብምግራም ናብ ኣክሱም ከ ኣይትከድን ? ናይዛ ሃገር ናይ ታሪክ መሰረት እያ ኢለያ::  እዚ ቦታ ብፅሑፍ ይፈልጦ እየ ግን እቲ ዝወስደኒ ዘሎ ትካል ቱር ነዞም ዝነገርኩካ ቦታታት ክዕዘብ እዩ ኣማኪሪኒ ብምባል ነዚ ጥርጣረ ዝወለዶ ሽርሒ ክሓስብ ገይራትኒ::

ኣብዛ ሃገር ዝነጥፉ ገለገለ ቱራት ኣብ ልዕሊ ትግራይ ሽርሕታት ምዕፋን ቱሪዝም ይዓዩ ከይህልዉ ምጥርጣር ኣገዳሲ ይመስለኒ::

ኣብ ዝሓለፈ ዓመት’ ውን ኣብ ኣክሱም ዝተላለኩዎ ኣብ ቱር ዝነጥፍ ትግራዋይ ብግልፂ ከምዚ ዓይነት ሽርሕታት ከም ዝስራሕ ገሊፀለይ እዩ:: ስለዚ ንትግራይና ካብዞም ታሪካዊ ፀላእታ ንምድሓን ኣብ ንገብሮ ዘለና ቃልሲ ነዚ ዓውዲ ቱሪዝም ‘ ውን ዘካተተ ክከዉን ኣለዎ እብል :::

ቅዳሕ :…..
√ ንቢሮ ቱሪዝም ትግራይ
√ ንተጋሩ ሰብ ሞያ ቱር
√ ንሰብ ሞያ ሚድያ ፀሓፍቲ ታሪክን ሓቦኛታት ፀሓፍቲ ፌስቡክን ::

ህወሓት ኣብ ሑፃ ዝተሰረተት ውድብ ኣይኮነትን…!!

ካብ ፀጋይ ሓዱሽ

ህወሓት ኣብ ሑፃ ዝተሰረተት ውድብ ኣይኮነትን፤ህወሓት ኮኽሒ ነዲላ ሰረታ ብዘተኣማምን ደው ዘበለት እያ። ኮኽሒ ንኾኽሑ ድማ ሸሻሕሮ ዘይኮነስ እምኒ ዓረ ዝኾነ ኮኽሒ።

እቱ ብፅንዓት ጥንካረ እምኒ ዓረ ዝምሰል ህዝቢ ትግራይ እዩ። ህዝቢ ትግራይ ድማ ናብ ዝነፈሰ ዘይነፍስ፣ለባም፣መስተውዓሊ፣ኣማቲ ይቕረ በሃሊ እዩ። ህወሓት ከምዚ ዝኣመሰለ ፅኑዕ ህዝቢ ሰረታ ዝገበረት ፅንዕቲ ውድብ ብምኻና እያ እምበኣር ብፈተናታት ዘይትስኮንን ዘይትዳሃልን።

ህወሓት ብፈተናታት እንተትደሃል ነይራምርይ እንተይበለት ብ1968 ብዘጋጠማ ውሽጣዊ ሕንፍሽፍሽ ምተድሃለት፣

ህወሓት ብፈተናታት እንተትስኮን ነይራ ብ1977 ዓ.ም ህዝባ ብዓፀቦ ድርቂ ፋሕ እንትብል፣ብውሽጣዊ ናይ ሓሳብ ኣፈላላይ እንትትፍተን ምተሸምረረት።

ህወሓት ንፀገማት ኢዳ ትህብ እንተትኾን ድሕሪ ትግራይ ሓራ ምውፃእ ደውታ እንትገጥማ፣ብ1993 ዓ.ም ኣብ ሞንጎ ዓበይቲ መራሕታ ሓያል ዝኾነ ናይ ሓሳብ ኣፈላላይ ተፈጢሩ ምግማዕ እንትገጥማ፣ ሓይሊ ትምክሕቲ ገንጊኑ “እቃ ወደ ቀበሌ፣ትግሬ ወደ መቀሌ” ኢሉ እንተባጭወላ ምተንበርከኸት።

ህወሓት ብፀገማትን ተፃብኦታትን ትሰሓል እምበር ትዳኸም ኣይኮነትን፣ ኣይኮነንዶ ሎሚ ባርነት ቀንጢጣ ሓርነት ኣንጊሳ ልዕሊ ሓደ ሚሊዮን ተካእቲ ደቃ ናብ መኣዲ ፍልጠት ልኢኻ፣ህዝቢ ካብ ቀልቀል ብርሰት መሊሳ ወናኒ ተነፃፃሪ ውሑስ መነባቡሮ ገይራ፤ እቲ ምንም ትሕዝቶ እንተይሃለዋ ብ1967 ዓ.ም ኣዛብእ ሓይልታት ፓለቲካ ዙሪያኣ ከቢቦም መናጪቶም ከጥፍእዋ እንትህቅኑ እኳ ድምብርፅ ኣይበላን። እኳ ዳኣስ ፀላእታን ፀላእቲ ህዝቢ ትግራይን እትምክተሉ መድሓኒት ስልቲ ቃልሲ ሓንፂፃ ዳኣ ተዓወተት። ደመቐት ትኾልዐት።

ሎሚ እውን ተፃብኦ ኣብ ልዕሊ ህወሓትን ህዝቢ ትግራይን ኣየቋረፀን። ፀላእቲ ህወሓትን ህዝቢ ትግራይን ህወሓት ትህቦም ዝነበረት ፍቱን መድሓኒት ስዕረት ተለማሚዶምዎ ግድስ ሕማሞም ደጊሱዎም ሰላማዊ ሃዋሁ እዛ ሃገር ክዘርጉ ጀሚሮም። ብሄር ፈልዮም የጥቅዑ ኣለው። ብስሩ እውን ብመሪሕነት ህወሓት ብድምን ኣዕፅምትን ህዝቢ ትግራይ ዝመፀ ትስፉው ለውጢ ኣይንቕበልን ጠንጠነልና ይብሉ ኣለው። ሕሉፍ ሓሊፉዎም ምስ ናይ ደገ ስትራቴጂካዊ ፀላእትና ሓቢሮም ሓድነትና ክዘርጉ ላሕ ካብ ዝብሉ ፀኒሖም።
እሞ ንዓና ቃልሲ መናብርትና ስለዝኾነስ ኣይሕድሰናን።

ስለዚ ኣንቲ ተስፋ ዘይንቖርፀልኪ፣ካብ ተስፋ ዘቑርፅ ህዝቢ ዘይተፈጠርኪ ህወሓት ሎሚ እውን ፀላእቲ ውሽጥን ደገን ብኣግባቡ ዝምክት ስልቲ ቃልሲ ክትሕንፅፂ ንፅበ ኣለና።

ካብቲ ብተኸታታሊ እተካይድዮ ዘለኺ ኣኼባን ዘተን እንፅበዮ እዝን እዝን ጥራሕ እዩ።
ዓወት ንምነየልኪ።

” ተጋሩ ንተጋሩ !! “

ካብ ወዲ ሓየት

ብዛዕባ ተጋሩ ብዙሕ ግዜ ዝዕዘቦን ደጋጊመ እውን ዝብሎን ሓደ ዓብይ ፀገም ኣሎ፡፡ እቲ ዝገርም ካብ ቀደም ጀሚሩ ዝነበረነን ሐዚ እውን ንሓድነትና ካብ ዝፈታተኑ ማሕለኻታት እቲ ዋና እዩ፡፡ ተጋሩ ፀላእትና ካብ ዝበደሉና ንላዕሊ ነኒባዕልና ክንባላዕ ዘጥፋእናዮ ጥፍኣታት ዝበለፀ ሃስዮምና እዮም እንተበልኩ ምግናን ኣይኸውንን፡፡ ናይ ፀላእትና በደል ንተጋሩ ሕራነ ፈጢሩ እዩ ዘልዕለና፡፡

እንትንውቃዕ ንእከብ፤ በትሪ እንትዝሕል ክዓ ንብተን፡፡ ተበቲና ነኒባዕልና ንራጋሕ፡፡ ግና ናይ ፀላእትና በትሪ እምበር ናትና በትሪ ኣየሕመናን፡፡ ባዕልና ንባዕልና እነብፅሖ በደል ኣይነስተብህለሉን፡፡ ንስንሳትና ክንምባላዕ ንፀላእትና ዓብዪ ዕድል ንፈጥረሎም፡፡ ንሳቶም ክዓ ከምዙይ ዓይነት ኮነታት እናተጠቀሙ እዮም ዘጥቅዑና፡፡ ክልተ እናተቃለሱ ብሕልኮ ዝተተሓሓዙ ሰባት ካሊእ ሳልሳይ ወገን ደፊኡ ንምውዳቅ ቀሊል እዩ፡፡ ናይ ፀላእትና ስልቲ ክዓ ንሱ እዩ፡፡

ኣብርሃ ሃይለዝጊ ቅድሚ 6 ኣዋርሕ ኣቢሉ “ተጋሩ ሽግሮም ይፈልጡ ዶ?” ብዝብል ሓደ ፅቡቅ ፅሑፍ ፅሒፉ ነይሩ፡፡

ተጋዳላይ ኣታኽልቲ ሓጎስ (ኣብ ኤርትራ ኢምባሲ ኢትዮጵያ ዝሰርሕ ዝነበረ) ከም ዘፃወቶ ሓቢሩ ንተጋሩ ብባህሪኦም  ብኣኽላባት ይምስሎም፡፡

“ኣኻልብ ናብ ከባቢኦም ዝብኢ እንተኣትዩ ኩሎም ተሓባቢሮምን ተኣኪቦምን ሖሕ ብምባል የባርርዎ እሞ ነቲ ዝብኢ ኣባሪሮም እንትምለሱ ግን ባዕሎም ንባዕሎም እዮም እናተናኸሱ ትምንጭት ዝሓድሩ” ይብል፡፡ ካብዙይ ንላዕሊ ናይ ተጋሩ ባህሪ ዝገልፅ የለን፡፡ ነኒባእዕሎም ክመናጨቱ ዝቆሰሉ፣ዝሓንከሱን ዝደኸሙን ኣኻልብ ዝብኢ ንምሽናፋ ዝህልዎም ዓቅሚ ገምትዎ፡፡ ነዙይ ዝፈለጠ ዝብኢ ብቀሊሉ የጥቅዖም፡፡

ናትና ታሪክ እውን ከምኡ እዩ፡፡ ንባላዕ ካብኡ ንደክም፣ፀላእቲ ይፃወቱልና፡፡ ሓይልና ሰብሲብና ክዓ ነሸንፎምሞ ካብኡ ወይ ባዕልና ንባኣስ ወይ የባእሱናሞ ካብኡ ይብለፁልና፡፡
ብሓፂሩ ተጋሩ ኣብ ስትራተጂክ ኣተሓሳስባ ድኹማት ኢና፡፡ ሓዊ ኣብ ምጥፋእ ግን ዝኽእለና የለን፡፡ strategically እንተዘይሓሲብና እንተዘይሰሪሕናን ግዝያዊ ሓዊ ንምጥፋእ ከበድቲ መስዋእትታ እናኸፈልና ኢና ክንነብር፡፡ ከምቲ ቃልሲ ናይ ህወሓት ዓይነት፡፡ ናይ ህወሓት ቃልሲ ደርጊ ካብ ምጥፋእ ዝዘለለ ዕላማ ከም ዘይነበሮ ግልፂ እናኾነልና መፅዩ እዩ፡፡

ህዝቢ ትግራይ ማእለያ ዘይብሉ መስዋእቲ ከፊሉ ውፅኢቱ ግን ከምቲ ኩልና ንሪኦ ዘለና እዩ፡፡ ሰላሳ ዓመት እኳ እንተይመልአ ተመሊሱ ንተጋሩ ሓደጋ ኮይኑ ኣሎ፡፡ ተጋሩ ካሊእ ቃልሲ፣ካሊእ መስዋእቲ ኣብ ቀረባና ከምዘሎ ምልክታት ንርኢ ኣለና፡፡ እዙይ ስኣን ሰትራተጂካዊን ውሕሉል ውሳነታት እምበር ዝኸፈልናዮ መስዋእቲ ንልዕሊ ሚኢቲ ዓመት ክንግልገለሉ ነይሩና፡፡

እስኪ ባዕልና ንባዕልና ክንናኸስ ዝፈፀምናዮም ጥፍኣታት ንመልከት፡፡

ራስ ኣሉላ ኣባነጋ ኢትዮጵያ ካብ ባዓዳውያን ገዛእቲ ክሕልዉ ተዃሺሖም ኣሸኒፎም ጅግንነቶም ኣብ ዓለም ኣመስኪሮም፡፡ ኣማውታኦም ግን መሕዘኒ እዩ፡፡ ኣብ ዓዶም ምስ ወድዓዶም ራስ ሓጎስ ተዋጊኦም ክልቲኦም ሞይቶም፡፡ ዝኹሉ ኲናት ስዒሮም ብወዲ ዓዶም ተቀቲሎም፡፡ ትግራይ እቲ ዋና ናይ ኲናት መሃነዲሳ ስኣነት፡፡ንምንሊክ ክዓ ትግራይ ሕፃ ዘይብሉ ቆሎ ኮይናትሎም፡፡

ምግንፃል ኤርትራ ሓደ ጠንካራ ህዝቢ ንክልተ ከፊሉ ዘዳኸመ ታሪካዊ ስሕተት እዩ፡፡ ህወሓትን ሻዕብያን ብዛዕባ መፃኢ እቲ ህዝቢ ኣብ ግምት ከይየእተዉ ንስልጣን ክፍፍል ክጥዕሞም ዝወሰንዎ ተራ ውሳነ እዩ፡፡ ንሱ ከይኣክል ኣብ ሞንጎ ክልቲኡ ህዝቢ ኲናት ከፊቶም ኣብ ኣይኲናት ኣይሰላም ኮነታት ኣእትዮም ርክብ ክልቲኡ ህዝቢ ኣቛሪፆሞ ይርከቡ፡፡ በዚ ምኽንያት እውን ክልቲኡ ህዝቢ ንዝተፈላለዩ ኢኮኖሚያዊ፣ማሕበራውን ፖለቲካዊ ፀገማት ይቃላዕ ኣሎ፡፡

ሜጀር ጀነራል ሓየሎም ኣርኣያ ሚስጥር ዓወት ብዙሓት ኲናታትን ግርማ ህወሓትን ነይሩ፡፡ ኣማውታኡ ግን መብዛሕትና ከም እንፈልጦ እዩ፡፡ ካብዚ ኩሉ ኲናታትን ጠያይትን ኣምሊጡ ኣብ ግዜ ሰላም ብዘይጠቀም ምኽንያት ብኤርትራዊ ትግራዋይ(ጀሚል ያሲን) ብ1988 ዓ.ም ተቐቲሉ፡፡ ሓየሎም ብሙማቱ ናይ ብዙሕ ትግራዋይ ብፍላይ ክዓ ተጋደልቲ ሞራል ተተንኪፉ እዩ፡፡ ሓይሊ ምክልኻል ሃገርና( ብፍላይ ሓይሊ ተጋሩ ) ዝነብሮ ዓቅሚ ተፀልዩ እዩ፡፡

1993 ዓ.ም እቲ ዝሓመቀ ገፅ ታሪክ ህወሓት እዩ፡፡ ኣብ መንጎ መራሕቲ ህወሓት በዘጋጠመ ዘይምርድዳእ ህወሓት ኣብ ክልተ ተተርቲራ፡፡ ልቢ ህወሓት ኣብ ክልተ ተኸፊላ፡፡ዓቅሚ ህወሓትን ኣብ ኢህአዴግ ዝነበሮ ጉልበትን ፉርቁ ተቆሪፁ ዝተደርበየሉ ታሪካዊ ስሕተት ተፈፂሙ፡፡

ኣብቲ እዋን እቶም ካልኦት (ብዓል ብአዴን ) ድሌቶም ንሱ ስለዝነበረ እናንጨብጨቡን ሓዊ እናእተዉን እቲ ባእሲ ናብ ዘይምለስ ደረጃ በፅሐ፡፡

ብዓል መለስ ክንዲ መፃኢ ዕጫ ናይቲ ውድብን ህዝቢ ትግራይን ኣብ ግምት ብምእታው ዕርቂ ፈጢሮም ነቲ ውድብ ዘድሕንዎ ብኣጉል ህልኽን መን ስዓረን፣ ብደም ህዝቢ ዝባፅሐት ውድብ በተንዋ፡፡

ሚዲያ ሒዞም ኣብ ልዕሊ ብሓሳብ ዝተፈለዩ ብፆቶም(ኣሕዋቶም) ስም ናይ ምጥፋእን ስም ናይ ምውፃእን ዘመተ ከፊቶም፡፡ ነዚ ስም ምጥፋእ ካብ ላዕለዋይ ኣመራርሓ እስካብ ተራ ካድረ እናተቀባበሉ ብዝገበርዎ ዘመተ እቶም ጀጋኑ ተጋደልትን መራሕቲ ህወሓትን ካብ ህዝቢ ተነፀሉ፡፡ ሽዑ ብዓል መለስ ዘሸነፉ ድኣ ይምሰሎም እምበር ህወሓት እያ ተሳዒራ፤ ህዝቢ ትግራይ ክዓ ተጎዲኡ፡፡

“ብዓወት” ብዓል መለስ ብህወሓት ሽንፈት ተዛዚሙ፡፡ እሞ ክዓስ “ተሃድሶ” ዝብል ሽም ሂቦሞ፡፡ ክሳብ ሐዚ ተሃድሶ ዝብልዎ ሕፍር ዘይብሉ ኣፈ-ጨለ ካድረታት ኣለዉ፡፡ እዚኦም ነውሪ ዘይፈልጡ ንኸብዶም ዝሓድሩ ፅግዕተኛታት እዮም፡፡ እምበኣር ኣነ ዝኣምነሉ 1993 ዓ.ም ማለት ከምቲ ካደረታት ምእንተ እንጀራኦም ክብሉ ተሃድሶ ዝብሉዎ ዘይኮነስ ህወሓት ዓርሰ-ቅትለት ዝፈፀመትሉ ርኹስ ኣጋጣሚ እዩ ነይሩ፡፡

ናይ ሽዑ ቆስሊ እናገደደ እናገደደ ህወሓት ቁልቁል እናኸደት ሎሚ ናበዚ ዘላቶ ደሪጃ በፂሓ፡፡ ሎሚ ህዝቢ ትግራይ ስዓን ኣያ ይድፈር ኣሎ፡፡ ንህወሓት ክንዲ ዓፍራ ኣይቆፀርዋን፡፡ ዕላማኣ 30 ዓመት ክተሳግር ዘይከኣለት ለማስ ውድብ ኮይና ኣላ፡፡

ጅግና ተጋዳላይ ክንፈ ገ/መድህን (ብፖለቲካዊ ሻጥር ይኹን ብውልቃዊ ቂም ኣይፈልጥን) ብመቃልስቱ፣ ብፃዩን ወዲ ዓዱን ተጋዳላይ ሻምበል ፀሃየ ወ/ስላሴ ብ1993 ዓ.ም ንሕልፈት በቂዑ፡፡ እዙይ እውን ክንፈ ዝመርሖ ዝነበረ ናይ ድሕንነት ቢሮ ብፍላይ  ናይ ተጋሩ ዓቅምን ፅዕንቶ ክንደይ ዝኣክል ከም ዝጉዳእ ምግማቱ ኣይከብድን፡፡

                    

ዓረና ትግራይ እትገብሮ ቃልሲ ኣብ ህወሓት ዘንፃፀረ እዩ፡፡ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ፓለቲካዊ ተቃውሞታት ዋና መሰረቶም ዘርኢ ምዃኑ እናተፈለጠ ምስቶም ካልኦት ኮይና ብሽም ህወሓት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ንዝተልዓሉ ውድባት ትድግፍ፡፡ ብአዴን ወይ ኦህዴድ ንምቅዋም ክዓ ይኸብዳ፡፡ መውፅኢት ኣፋ ህወሓት እያ፡፡ እዙይ እውን ካብቶም ነኒባዕልና እንገብሮም ርግሒታት ሓደ ዓብዪ ተርእዮ እዩ፡፡

እዚኣቶም ኣነ ዝፈልጦምን ዓበይቲ ዝብሎምን ጥራሕ እዮም፡፡ ካልኦትኩም እትፈልጥዎምን ካብ ህዝቢ ስተሓብኡ ብዙሓት ጉዳት ክም ዝህልዎ ይግምት፡፡

ኣብ ውሽጥና ዘለዉ ፀጋትናን ጥንካረታትናን እናሓለና፤ስትራተጂካሊ እናሓሰብናን እንተዘይከይድና ብዙሕ መስዋእትታ እናኸፈልና፤እናወደቅናን እናተልዓልናን ኢና ክንነበር::

ሓበሬታ : እዚ ፅሑፍ ናይቲ ፀሓፊ እምነትን ኣርኣእያን ምዃኑ ይሕብር::

እስኪ ንኺድ ጥራይ!

ከመይ ኣለኺ ዓደይ . . .ይብል

ፍስሃ ሓዱጉ ፍልፍል ጠቂሱ ከምዝፃሐፎ

ሑሞራ ፣ ራውያን ፣ በረኸት ፣ ባዕኸር ፣ ማይ ካድራ ፣ ወልቃይት፣ ፀገዴ ፣ ኣቤራ ፣ ኣውሮራ ፣

ዳንሻ ፣ ሽረላ ፣ ዓዲ ረመፅ ፣ተከዘ ፣ ማይ ሓንሰ፣ ክሳድ ጋባ ፣ ደደቢት ፣ ዓዲ ጎሹ ፣

ፀለምቲ፣ ኣስገደ ፣ ፅምብላ ፣ ማይ ፀብሪ ፣ ሸራሮ ፣ ኣድያቦ ፣ ሰለኽለኻ፣ ሓኽፈን ፣ ዓዲ ነብሪ ኢድ ፣ ዓዲ ሃገራይ ፣ ሽረ ፣ ባድመ ፣

ሸሸቢት ፣ እንዳባጉና ፣ ጨዓ መስከበት ፣ ዓዲ ዳዕሮ ፣ ኣንከረመደባይ ፣ ዛና ፣ ጭላ ፣

ላዕላይ/ታሕታይ ማይ ጨው ፣ ናዕዴር ፣ዓዴት ፣ ውቕሮ ማራይ ፣ ኣኽሱም ፣ ዓዲ ኣርባዕተ ፣

ራማ ፣ዓዲ ፍታው መረብ ፣ ማይ ሽጉርቲ ፣ ይሓ ፣ ኣሕሰኣ ፣ ገንደብታ፣ ድብድቦ ፣ እገላ ፣ ለይቶ ፣ ገርሁ ስርናይ ፣ ዓዲ ኣቡን ፣

እንዳማርያም ሸዊቶ ፣ ዓድዋ ፣ እንትጮ ዓዲ ኣሕፈሮም ፣ ዕዳጋዓርቢ ፣ ፀድያ ፣ ነበለት እምባስነይቲ ፣ እንኮ ኹመል ፣ ፈረስማይ፣

ሓሓይለ ፣ ማይ ቅነጣል ፣ ገለበዳ ፣ ወርቃምባ ፣ ገፅኪምለሲለይ ፣ ጫሞ ፀለይ ፣ ወርዒ ፣

ተምቤን ዓብዪ ዓዲ ፣ዶግዓ/ቆላ ተምቤን ፣ ጉያ ፣ ኣምበራ መጠቓ ፣ ሸኻ ፍቑር ፣ኣብያቆ ፣

ዳውስራ ፣ ዳዕሮ ሓፋሽ ፣ ዓዲ ንፋስ ፣ ሰለ ፣ ኣግበ ፣ሓዱሽ ተኽሊ ፣ ሸውዓተ ሕጉም ፣

ገረብ ግባ ፣ ዓሬቛ ፣ ኣበርገለ፣ የጭላ ፣ ዓዲ ፋሩስ ፣ ደበቕ ፣ ዙቕሊ ፣ ዱር መነወ ፣

ማይሰለለ ፣ ጭኽ ፣ ዓዲ ጎተት ፣ መነወ ፣ ኢላላ ፣ ቀቐማ ፣ የረሰረ፣ ሃገረ ሰላም ፣ ኣልዓሳ፣

ኣረጌን ፣ እንደርታ ደርገዓጀን ፣ኣመንቲላ ፣ ስሓርቲ ፣ ሳምረ ፣ ግጀት ፣ ወጀራት 20 ዓዲ ፣

ሒዋነ ፣ ዓዲ ጉደም ፣ ኩሓ ፣ ኣይናለም ፣ደብሪ ፣ መቐለ ፣ሮማናት ፣ ፅጌሬዳ ፣ ገረዓልታ ፣

ኣዘባ ፣ ክልተ በለሳ ፣ ሓውዜን፣ ዓዲ ሑፃ ፣ ሗጓ ረጋ ፣ ብዘት ፣ ዓጋመ ሓምሎ ፣ ምጉላት ፣

መዛብር ዳሞ ፣ ሴሮ ፣ ዛላምበሳ ፣ ኢሮብ ፣ ዓሊተና ፣ ዶውሓ ፣ዓዲግራት ፣ ዕዳጋ ሓሙስ ፣

ፍረ ወይኒ ፣ ነጋሽ ፣ ሶብሓ ሳዕሲዕ፣ ፃዕዳ እምባ ፣ ውቕሮ፣ ክልተ ኣውላዕሎ ፣ ኣፅቢ ፣ ደራ ፣ሓይቅመስሓል ፣ ፅራእ ፣ ወንበርታ ፣

ኣጉላዕ ፣ ተካ ተስፋይ ፣ማይ መኽደን ፣

ራያ ዓዘቦ ፣ ኮረም ፣ ኣላማጣ ፣ ኦፍላ ፣ ደላ ቦራ፣ ጨርጨር ፣ ታኦ ፣ ኩኹፍቶ ፣ ዓዲ ቀይሕ ፣ መኾኒ ፣

ሕንጣሎ ወጀራት ፣ ማይ ጨው ፣ ሓሸንገ ፣ ግራት ካሕሱ ፣ ኣላጀ ፣ ዓዲሽሁ . . . . .

ከመይ ኣለኺ ዓደይ – ከመይ ኣለኺ ትግራይ
ኩሉ ኽብፃሕ’ዩ – እስኪ ንኺድ ጥራይ!

ኒኢሳትኒ !!

ኣርቲስት ዶ/ር ኪሮስ አለማዮሁ ሓደ እዋን ንኮንሰርት ሀገረ ኤርትራ ይከድ እሞ ብሙዚቃኡ ዝተደነቁ ናይ ወፃኢን ደቂ ዓድን ሰባት :…
” አበይ ዓድካ ? ” ይብልዎ
” ትግራይ ” ይብሎም
አበይ ከባቢ ዝብል ይሓትዎ
” እንታይ ማለትኩም እኹም ? ንባዕላ ኒኢሳትኒ እንተበልኩስ ትከፋፍልለይ”
ዝብል መልሲ ሂቡዎም።

ስለዚ ከባብያውነት ዝበሃል መድሓኒት ዘይብሉ ቫይረስ ካብ ልቢ ኩልና ተጋሩ ክጠፍእ አለዎ። ብተወሳኺ እውን ዘለና ፖለቲካዊ እምነትን አርኣእያ ‘ውን ከምዘሎ ኮይኑ ናብ ጡምር ጠንካራ ናይ ተጋሩ ሓድነት ሕዚ ክንዓስል ይግባእ::እዋናዊ ዛዕባና እዩ::

ሓደ እዋን ስውእ ኣቦ ኪነት እያሱ በርሀ ከምዝበሎ : …
ሕዚ እውን መስመር እዩ ሓይልና !
ሕዚ እውን ፅንዓት እዩ ሓይልና !
ሕዚ እውን ሕብረት ተጋሩ እዩ ሓይልና !
ግድን ተዓወቲ ኢና !!

ኣብ ካልኦት ኣዒንቲ ዘሎ መንገፍ ክነፅሪ እንተኾይንና ኣብ ኣዒንትና ዘሎ መንገፍ ክነፅሪ ወይ ከዓ ሓደጋ ናብ ዘይኾነሉ ደረጃ ምብፃሕ ኣገዳሲ እዩ። ኣፈላላያትና ’ውን ምእንታነ እዋናዊ መሰረታዊ ሓደጋታትና ኣወንዚፍና ሓድነትና ክነጣናኽር ይግባእ።

ዘበንያ ግርንቢጥስ ማይ ንዓቐብ ከምዝባሃል ኦነግ ኣብ ጎኒ ኦህዴድ ኣብ ዝተሰለፈሉ፣ ኢሳትን ኩሎም ሓይልታት ትምክሕትን ኣብ ጎድኒ ብአዴን ኣብ ዝኾንሉ እዋን ንሕና ተጋሩ ነንባዕልና ምንቛርስ ፅቡቕ ኣብ ልዕሊ ዘይምዃኑ ኣዙዩ ሓደጋ ዘለዎ እዩ::

ተጋሩ ልቢ ንግበር ኣብዛ ማሕበራዊ ሚድያ ይኹን ኣብ ክልላዊን ሃገራዊን ፖለቲካዊ ጉዳያት ሃገርና ዝምልከት ነንባዕልና ምብላዕ ገዲፍና ኣበዚ ሐዚ እዋን አብ ዘዘለናዮ ቦታ ሓድነትና ክነስጥምን አንፃር ኩሎም ተፃበዖታት ብሓደ ልቢ ክንብድህ ይግበአና፡፡

ተጋሩ ጊዜ ከሃብና ብቐዳምነት ገዛና አፅሪና ንቱ ኣብ ልዕሊ ህዝብና አንፃላልዩ ዘሎ ሓደጋ ብሓባር ንምምካት ንለዓል:: ናብ ሓድነት መፅእና እቱ ኣንፃላልዩ ዘሎ ሓደጋ ብሓባር ክንምክት እንተደሊና ቅድሚ ኩሉ ንፃዕዳ ፃዕዳ፣ ንፀሊም ድማ ፀሊም ምባል ንኽኣል። ሎሚ ህዝቢ ትግራይ ብግልፂ  ዓበይቲ ፀላእቱ ኣለውዎ።

እቱ ቀንዲ  ፀላኢ ህዝብና ድማ ኣብ ትሕቲ ደምበ ፅበትን ትምክሕትን ዝተኣከቡ ግዳማውያን ሓይልታት ኢዮም። ህዝቢ ትግራይ ንዞም ግዳማዊያን ፀላእቱ ብሕብረት ከይምክት ዋና ዓንቃፊ ኮይኑ ዓብይ ድኽመት ኣመራርሓ ህወሓት ምዃኑ ሎሚ ኩሉ ግዱስ ህዝቡ ዝኾነ ዝፈልጦ ዘሎ ሓቂ እናኾነ ይመፅእ ከምዘሎ  እዩ:

ካብ ናይ ፅልኢን ብቀላን ፖለቲካ ብምውፃእን ብምርሓቕን፣ ኣብ ዝተፈለለዩ እዋናዊ ፖለቲካዊ ማሕበራዊን ኢኮኖሚያዊን ጉዳያት ብዝተረኽበ መድረክን ኣጋጣሚን ኩሉ ብጨዋ ቋንቋ ብግልፂን እናተሰማማዕና ንዛተ።

ናይ ታሪክ ጉዳይ ኣልዕልና ክንዛተ ከሎና ታሪክ ካብ ናይ ውድባት ፕሮፓጋንዳ ፈሊና ርእና ታሪክ ብታሪክነቱ እቱ ፅቡቕ ብፅቡቕነቱ፣ እቱ ሕማቅ እውን ከምዘሎ ብሕማቕነቱ ኣብ ማስረጃታት ተሞርክስና ንፅሓፍ፣ ንዛረብ።

ታሪክ ትግራይ ናይ ሓደ ውድብ ( ውድብ ህወሓት ) ታሪክ ጥራይ አይንግበሮ። ናይ ቀደም ታሪክ ናይ ዘመነ ነገስታት ዝነበረ ታሪክ አካል ናይ ህዝቢ ትግራይ ታሪክ ምዃኑ፣ ተራኢዩ ኩሉ ኣብቱ ታሪክ ክህልዎ ዝግባእ ግቡእ ቦታ ብኣዋንታዊ ይኹን ብኣሉታዊ ገፁ መዚና ንርኣዮ፣ ንፅሓፎ።

ናይ ምጥፍፋእ ፓለቲካ ጠጠው ንኽብል፣ እቱ ብሕታዊ መንገዲ ብቱ ሕጊ መንግስቲ መሰረት ሎሚ ገዛኢ ፓርቲ ዘሎ ህወሓት ምስ ካለኦት ፓርቲታት ማዕረ ዝወዳደሩሉ ባይታ ንኽፍጠር ኩላትና ብተግባር ክንገበሮ ዘሎና ንግበር።

ብቱ ሕጊ መንግስቲ ዝፈቕዶ መሰረት ነፃ ሚዲያን ነፃ ሲቪክ ማሕበራትን ኣብ ትግራይ ንኽምስረታን ንኽዕብባን ንቃለስ።

ትማሊ ንታሪክን ንፀሓፍቲ ታሪክን ገዲፍና፣ ኣብ ሎምን ፅባሕን ኣተኲርና ሎሚ ንሕና ፅባሕ ድማ እቱ መፃኢ ወለዶ ብሰላምን ብማዕርነት ዝነብረላ ክልል ትግራይ ንምምስራት ራኢ (Vision) ሕዝና ንዙ ራኢ ተግባራዊ ንምግባር ሓቢርና እናዘተና ንስራሕ።

ኣብ ትሕቲ ሓደ ክልል እንነብር ዝተፈላለይ ኣተሓሳስባን ኣረኣእያን ዝነበረና፣ ሐዚወን ዘሎና ህዝቢ ምዃና ተቐቢልና ኩላትና ንሎሚ ጥራይ ዘይኮነ ንቀፃሊ ወለዶ እውን ሓሲብና ኩሎም መንእሰይ ትግራይ  ብሓንሳብ ተፋቒሮም ዝነብሩላ ትግራይ ንኽነውርሶም ንፅዓር ንስራሕ።

ብብእዋኑ እናተራኸብና  ከመይ ንቱ ኣንፃላልዩ ዘሎ ሓደጋ መኪትና ኢትዮጵያን ህዝባን ካብዙ ሓደጋ ነድሕን፣ ከመይ ገይርና ኩሉ ኢትዮጵያዊ ብማዕርነት ተኸባቢሩ ዝነብረላ ሓንቲን ሉዓላውትን ኢትዮጵያ ንመስርት ኣብ ዝብል ዘቲና ተጋሩ ቅልፅምና እንተኣተሓባቢርና ኩሎም ብሄራትን ብሄረሰባትን ኢትዮጵያ ብማዕርነት ዝነብሩላ ሓንቲ ሉዓላዊትን ዴሞክራሲያዊትን ኢትዮጵያ ኣብ ምምስራት እቱ ዝለዓለ ግደ ክንፃወት ከምንኽእል ተረዲእና ተጋሩ ተራኺብና ንዛተ ፣ ኣብ ህዝብና አንፃላሊዩ ዘሎ ሓደጋ ብሓባር ንመክት። ንኹላትና ድማ ልቢ ይሃበና:

 

 

ኣብ ማሕበራዊ ሚዲያታት ነንፀባርቖ ንንባዕሉ ዘይስማዕማዕ ኣተሓሳስባና ንማህሰይቲ ከቃልዐና ይኽእል’ዩ !!

ካብ ልፍዓተይ ተስፋ

ኣብ ማሕበራዊ ሚዲያታት ነንፀባርቖ ኣተሓሳስባና ንማህሰይቲ ከቃልዐና ይኽእል’ዩ። ኣታሓሳስባና ምስ ኣብ ባይታ ዘሎ ጭቡጥ ኩነታት እናረኧና ኢና ንፅሕፍ ዘለና ፤ ብዚ’ኳ ምስ ኣተሓሳስባ ድፈቃቸዋትን ገለታታትን ክንድ’ዚ’ዩ ኢልና ኣብ ኣርባዕተ ነጥቢ እንተዘይበፃሕና ኣብ ክልተ ነጥቢ ግና ምብፃሕ ይከኣል’ዩ።

ኣብማሕበራዊ ሚድያታት ንፅሕፎም ነገራት ስምዒትናን ሕልናዊ ኣረኣእያታትናን እዮም። ‘ዞም ሕልናዊ ስምዒትናን ኣረኣእያታትናን ድማ ውሽጣዊ እምነትና’ውን እዮም።

እዚ ማለት ጥጡሕ ባይታን ዕድልን እንተንረክብ ኣብ ባይታ ክንገብሮ ንደልዮ ነገር ኢና ንፅሕፍ ዘለና ማለት’ዩ። ብኻልእ ኣበሃህላ እሶም’ውን ዝስምዖምን ዝኣመኑሉን ነገር ኣብ ባይታ ክገብሩዎ ዝደልዩዎ ነገር’ዮም ዝፅሕፉ ዘለው ማለት እዩ። እቲ ንሕና ተጋሩ ንፅሕፎን ንኣምኖን ነገር ንናታቶም ኣተሓሳስባ ዝረትዕን ዘእምንን ፡ ኢሉ’ውን ካብናታቶም ዝሐሸን ኮይኑ ኣሎ ማለት ግና ንቲ ንሶም ኣብ ባይታ ዘቢጦም ብኲናት ክገጥሙና እንተኾይኖም ኣብዝገብሩዎ ቃልሲ ብግሁድ ስዒርንዮም/ክንስዕሮም ኢና ማለት ኣይኮነን።

እንታይ ደኣ ‘ንተይልና ሕልንኦም ንሕልና ተጋሩ ሞጒቱ ክረትዕ ስለዘይከኣለ ንቲ ናይ ስነ ሓሳባዊ ሞጎታዊ ድኽመቶም ብኣካላዊ ኲናቶም’ውን ገጢሞም ብምስዓር ድልየቶም ንምግሃድ ዝገብሩዎ ቃልሲ ናይምህላው ዕድል ክህሉ ይኽእል’ዩ።

ስለዚ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያታት ይኹን ኣብ ገሃዳዊ ዓለም ኣብ ኢትዮጵያ ዋላ’ኳ ተጋሩ ስነሓሳባዊ ኲናት(Ideal War)ን ኣካላዊ ኲናት(Physical War)ን ‘ዛ ሃገር ይመርሑ እንተሃለው ፡ እዚ ዕድል ካብ ኢድና ንከየፈትልኽ ብቲ ንዖኦም ዝስምዖምን ኣብዚ ሀዚ ሰዓት ንክዕወቱሉ ዘተስፈውዎ ኣካላዊ ኲናት(Physical War)’ውን ዝያዳ ክንውንን ኣገዳሲ ይመስለኒ።

ምኽንያቱ ንኣስታት 26 ዓመታት (1983 – 2009 ዓ/ም) ብስነሓሳባዊ ኲናት (Ideal War) ንዓና ገጢሞም ክዕወቱ ኣይከኣሉን ፤ ሀዚ ምርጭኦም ናብ ኣካላዊ ኲናት(Physical War) ምእታው ይመስል። ኣብ ፖለቲካ ዓለም ብፍላይ ከዓ ኣብ ኣፍሪቃ ኣብ ጠረምቤዛ ኴንካ ተካይዶ ስነሓሳባዊ ኲናት(Ideal War) እንተተዓዊትካ ናብ ተግባር ናይ ምውዓል ዕድሉ ኣዝዩ ዝተሓተን ኣብ ፅሑፍ ጥራይ ዝተደረተን (Paper Value) ዝኾነ መስርሕ እዩ። ምናልባት ኣብ ዝማዕበላ ሃገራት’ውን ከይተረፈ። ንኣብነት ከም’ኒ ስፔን ዝበላ ዓድታት ዘይሰርሕ እዩ።

ንሚጋት ፤ ጠያይቲን ሚሳየላትን ሓዊሱ ቀንዲ ምኽንያት ምህዞ መሳርሒታት ኣካላዊ ኲናት (Physical War Equipments/Weapons)ን ኣብ ክንዲ ብዙሕ ናይ ሓሳባት መፅሓፊ ቢሮታት ብዙሕ መቃተሊ ብሬናት ዝተሰርሐን ፡ ዓለም ብስነሓሳባዊ ኲናት (Ideal War) ክትስማዕማዕ ስለዘይከኣለት እዩ። ቢሮ ንሓሳብ ብሓሳብ ይቐትል ፤ ብሬን ድማ ንዘሓስብ ሰብ ይቐትል። ንሓቂን ማዕርነትን ጠጠው ዝበለ ውሑድ ቢሮ ንመሳርሒ ትምክሕትን ተበላላፃይነትን በዚሑ ጠጠው ብዝበለ ቢሮታት ኣብ ወረቐት ወይከ ኣይሰዓርን ፤ ንሓቂን ማዕርነትን ጠጠው ዝበለ ውሑድ ብሬን ግና ንመሳርሒ ትምክሕትን ተበላላፃይነትን ጠጠው ብዝበለ ብዙሕ ብሬናት ኣብባይታ ክሰዓር ይኽእል እዩ።

ስለዚ ኣብዙ ሐዚ እዋን ኣብ ማሕበራዊ ሚድያታት ተጋሩ ነካይዶ ዘለና ንንርእሱ ዘይጠዓዓም ፡ ኮይኑ ግና ረዚን ስነሓሳባዊ ኲናት ጥራይ ኣብ ባይታ ከዐውተና ኣይኽእልን።

ሀዚ ኣብ ኢድና ዘሎ ንሓቂን ማዕርነትን ጠጠው ዝበለ ውሑድ ቢሮ ’ምበር ንሓቂን ማዕርነትን ጠጠው ዝበለ ብዙሕ ብሬን ኣይኮነን። ምኽንያቱ ምስቲ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያታት ነካይዶ ዘለና ኣረኣእያ ኣብ ገሃዳዊ ዓለም ናይ ኲናት ዕድል ተተጋጥመና ንንርእስና ክንዋዳእን ፤ እዚ ጥራይ ዘይኮነስ እቲ ንሕንገጦ ብሬን ንቲ ንፅሕፎ ሓሳብና ምስ ዝመስሉና ፀላእትና ኾይንና ንትግራይና ዘይንወግኧሉ ምኽንያት ኣይክህሉን።

ንከምዚ ዓይነት ሓደጋ ንምውጋድ ፀሓፍትን ፤ ምሁራንን ፤ ኣክቲቪስታትን ፤ ፖለቲከኛታትን ተጋሩ ልዕሊ ኹሉ ኣብ ዙርያ ትግራይን ትግራዋይነትን መሰረታውን ሓባራውን ግንዛበን ኣረኣእያን (Basic & Common Understanding & Attitude For Tigrean & Tigrai) ንክህልወና ዘኽእል ኩነታት ክፍጠር ኣለዎ።

ምኽንያቱ ዝተፈላለየ ኣረኣእያን ፖለቲካዊ ድልየትን ዘካይዱ ኣምሓሩን ኦሮሞን ኣብ ዙርያ ክልሎምን መንነቶምን ኩሉ ግዘ ፈላላዮም ገዲፎም ኣብ ሓደ ክዓስሉ ከለው ትዕዘቦም ።

ንኣብነት ኣብ ዓድን ወፃእን ኣብ ክረምትታት ዝካየዱ ፌስቲቫላታቶም ተዓዘቡታ። ኣባል/ደጋፊ ብኣዴን / ግም-7/ማህበረ ቅርሱሳን ፤ ከምኡ ድማ ደጋፊ/ኣባል ኦህዴድ ኮነ ኦነግ ኣብ ሓደ ፌስቲቫል ፡ ኣብ ሓደ ኣዳራሽ ተኣኻኺቦም ወኻዕኻዕ ክብሉ ትዕዘቦም።

ብሱል ፖለቲካ ምስ ኩነታት እናተለዋወጠን ምስቲ ግዘ እናተዓፃፀፈን ዝኸድ ኣብ ሙዝየም ተሰጢሑ ዘይርከብ ጥበብ (Art)’ምበር ኣብ ቤተንባብ ጥራይ ተሓፂሩ ዝርከብ ሳይንስ ኣይኮነን።

ፖለቲካ ከጥፍኡኻ ዝኽእሉ ነገራት ከምዘለው ኣሚንካ/ፈሊጥካ/እናተረደኧካ ንሶም ብምፍላጦም ይኹን ብዘይምፍላጦም ክፍጠር ብዝኽእል ክፍተታትን ኣጋጣሚታትን ተጠቒሞም ኣንፃርካ ግሁድ ሕብረትን ስምረትን ከይፈጥሩ ተጊህኻ ብምፍሻል ፀላእትኻ ከይፈተው ምሳኻ ጠጠው ክብሉ ምግዳድ/ምግባር ማለት’ዩ።

ፖለቲካ ማለት ፖለቲካዊ ተቐናቐንትኻ ፍፁም ከይህልው ምግባር ማለት ዘይኮነስ ብኣሰራርሓኻ ንሶም ብምፍላጦም ይኹን ብዘይምፍላጦም ኣንፃርካ ግሁድ ሕብረትን ስምረትን ከይፈጥሩ ክጥቀምሎም ዝኽእሉ ዕድላት ቀዲምካ ምዕፃው/ምፅባብ ማለት እዩ።

እዚ ዕድል ኣብ ኢድ ተጋሩ እንተድኣ ሃልዩ ኣብ ምድራዊ መከላከያ ሰራዊት ፤ ሓይሊ ኣየርን ፌዴራል ፖሊስን ዘሎ ሃዋሁን ኩነታትን ብስጡምን ብዓይኒ ንስሪን ካብ ብሐዚኡ ክርኧን ክፍተሽን ኣለዎ። ብልሓት ብዝተመልኦ ኣሰራርሓ ድማ ናይተን 9 ክልላት ውድባዊ ፖሊሳት ዕጥቂን ኣፅዋርን ብቅልጡፍ ናብ ኢድ ፌዴራል (ማእኸላይ) መንግስቲ ዝኣትወሉ ኩነታት ክፍጠር ኣለዎ። እንተዘይኮይኑ እቲ መስኮት ተበላለፅቲ ተገፍቲኑ ዘይኮነስ ተጋሕቲኑ እዩ ዘሎ ማለት’ዩ።

ሀዚ’ውን እንተኾነ ተጋሩ ተመሳሳሊ ኣረኣእያ የብልናን ፤ ብፍላይ ከዓ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያታት ብዛዕባ ፖለቲካዊ ፤ ሃይማኖታውን ማሕበራውን ንፅሕፎም ነገራት ምስድፈቃቸዋትን ገለታታትን ዝፅሕፉዎ ተንዕዘብ ኣዝዩ ዝቃረንን ንንባዕልና ዘየቃርበና እዩ። እሶም ኣብ መንጎኦም ክንድናትና ዝኣክል ክፍተት የብሎምን።

እዚ 2ተ ነገራት ዘርእየና ዋላ እንተኾነ ኣብ ልዕሊ ተጋሩ ዘሕድሮ ኣሉታዊ ፅዕንትኡ ተመሳሳሊ እዩ። ናታቶም ገፊሕ ናይ ሓሳባት ፈላላይ ዘይምህላዉ ወይ ንሓድነቶም ጠንቂ ስለዝኾነ ከይ ህልው ስለዝደልዩ ፤ ወይ ከዓ ኣተሓሳስብኦም ገና ከምናይተጋሩ ስለዘይማዕበለ ዝተፈላለየ ኣንፈት ዘለዎ ሓሳብ ናይምምንጫው ዐቅሞም ድሩት ስለዝኾነ እዩ።

በዚ ኮነ ብቲ ክንዲ ናይ ተጋሩ ዝኣክል ናይ ሓሳብ ፍልልይ ዋላ ኣይሃልዎም ዘይምህላዎም ኣብ ሓደ ዕላማ ዘስማዕምዖም ኮይኑ ክስምዖም ስለዝኽእል ምሕሳብን ዘይምሕሳብን ንዖም ከም ሞራላዊን ፖለቲካውን ጥንካረ ክግልገልሉ ይኽእሉ እዮም።

ኣባል/ደጋፊ ብኣዴን /ግም-7/ማህበረ ቅርሱሳን ፤ ከምኡ ድማ ደጋፊ/ኣባል ኦህዴድ ኮነ  ኦነግ ዝፅሕፉዎን ዝሓስቡዎን ፤ ኣብ ባይታ ክገብሩዎን ዝደልዩዎ ነገራት ኣብ መንጎኦም እዚ ዝበሃል ፍልልይ የለን። ኣባና ግና ብጣዕሚ ዝተጋነነ ፍልልይ ኣለና ። ኣባላት/ደገፍቲ ህወሓትን ኣባላት/ደገፍቲ ዓረናን (ኣብዚ ሐዚ እዋን ከም ኣከያይድኡ እንተኾይኑን ድሕሪ ሐዚ እንተዘይተስተኻኺሉን ዓረና መወዳድርቲ ህወሓት ከምዘይኮነ ግልፂ’ዩ ፤ ከም ንኣብነት’የ ኣቅሪበዮ) ዘሎ ናይ ኣረኣእያ ፤ ፖለቲካዊን ማሕበራውን ኣተሓሳስባን ኣብ ባይታ ክኸውን ዝደልዩዎን ፈፂሙ ዘይራኸብ’ዩ። ስለዚ ድማ’ዩ ኣብታ ናይመጀመርታ ዓንቀፅ ናይ መጀመርታ መስመር “ኣብ ማሕበራዊ ሚዲያታት ነንፀባርቆ ንንርእሱ ዘይስማዕማዕ ኣተሓሳስባና ንማህሰይቲ ከቃልዐና ይኽእል’ዩ” ዝበልኩ።

ታሪኽ ህዝቢ ትግራይ ከምዝነግረና እቲ ዝዓበየ ሓይሊ ፀላእትና ዘለዎም በዝሒ ኣፅዋር ምስሰራዊቶም ዘይኮነስ ስነሓሳባዊ ዘይምድምማፅ ህዝቢ ትግራይ እዩ። ናይ ኣሉላ ኣባ ነጋን ናይ ሃፀይ ዮሃንስን ብሓሳብ ዘይምድምማፅ እንታይ ከምዘስዓበ ይፍለጥ እዩ።

ስለዚ ኣብ ካልኦት ኣዒንቲ ዘሎ መንገፍ ክነፅሪ እንተኾይንና ኣብ ኣዒንትና ዘሎ መንገፍ ክነፅሪ ወይ ከዓ ሓደጋ ናብዘይኾነሉ ደረጃ ምብፃሕ ኣገዳሲ እዩ። ኣፈላላያትና’ውን ምእንታነ እዋናዊ መሰረታዊ ሓደጋታትና ኣወንዚፍና ሓድነትና ክነጣናኽር ይግባእ።

ኣብ ዓለም ናይባዕለን ኣባላት ሰራዊት ፖሊስ ዘሰልጥናን ዘዕጥቃን ክልላት ዘለዋ ብሕታዊት ሃገር ኢትዮጵያ ጥራይ እያ። ንምንታይ? ዝብል ሕቶ ስነሓሳባዊ ዓንቀፅ 39 ብኣካላዊ ዓንቀፅ 39 ንምስዓር ይኹን ንምሕጋዝ ምናልባት ኣብ ቀረባ ክንርእዮ ዶ ይኾን?

ግዘ ይሃበና ፤ ከም ከማይ ግና ናይቲ ዓንቀፅ ሓላፊ ንቲ ዕድል ብስነሓሳባዊ ኲናት ክጥቀሙሉ ስለዘይከኣሉ ናብ ኣካላዊ ኲናት ዝተሰጋገሩ ይመስለኒ።ዝኾነ ኮይኑ በረከት ስምዖን’ውን ንቲ ኣፈ ጉባኤ ስዒቡ ካብ ሓላፍነቱ ምእላዩ ዝለቆማ ነገር ከምትህሉ ዋላ ጥርጥር እንተዘይሃለየ እታ ንሱ ዝለቆማ ማዕተብ “ምስ ኣንፈት ኣግኣዝያን ዶ ? ዋላስ ምስ ኣንፈት ደምህ ደሜ ነው?” ትብል ሕቶ ክትምርመር ኣለዋ።

ህወሓት ኣብ ጥልቂ ድቃስ’ምበር ኣብ ጥልቂ ተሃድሶ ኣይነበረትን!!!
“ኩሉ ንምርኣይ ምቕናይ ደኣ ምቕናይ”

ኣባ ሓዊ !!

ብፃይ መሰለ ዘነበ ( ብናይ ቃልሲ ስሙ አባ ሓዊ ) ካብ ራያ መኾኒ ብ1975ዓ/ም ተጋዲሉ፡፡ ኣባ ሓዊ አብቱ ሕሉፍ ቃልሲ አብ ናይ ጆቤ ኮር ክፍለ ሰራዊት አቃቂ እትምክሐሉ ፍለጥ ቡምባ ደርባይ( ሕጅም) ተወርዋሪ ነይሩ፡፡

ኣባ ሓዊ አብቲ እዋን ቃልሲ ዝዓከሰ ውግእ እንተጋጥም ኣባ ሓዊ ዶ የለን? ይብሃል፡፡ብኮር ከይተረፈ ናብ ዝዓከሰ ውግእ እቶ ይብሃል ነይሩ፡፡

ኣባ ሓዊ ሓደ እዋን ብደንቢ ተማዓራርዩ ዝዓረደ ሰራዊት ደርጊ ገዛኢ መሬት ሒዙ አሃዱታትና ምሕላፍ ይኸልአን፡፡ ኣባ ሓዊ ነዛ ቦታ አፍርሳ ይብሃል፡፡ ንብዓል ልኡል ማንጁስ ሒዙ 6+ ርእሱ በበይ ሸሊኹ ከም ዝአተወ ተአምር ነይሩ፡፡

አብ ዝባን እቲ ገዛኢ መሬት ሒዙ ዝእዝዝ አዛዚ መራኸቢ ሬድዮ አትዩ ቡምባ ልውውጥ እንትጅምር :

ጫግ ግም

ጫግ ግም

ዝብል ድምፂ ተሰምዐ፡፡ በሎ ኣንበሳ ቖልዓ ትግራይ እንትብል ብዓል ልኡል ማንጁስ ከም ነብሪ ክንፍሑ ሕግግ ክብሉ ጀመሩ::

ብዘይትሓሰበ ኩነታት ተኹሲ ብድሕሪኡ ዝሰምዐ አዛዝን ሰራዊትን ደርጊ ፈርከሽከሽ ጀመረ፡፡ ኣሃዱታትና ምሕላፍ ከሊኡ ዝነበረ ሰራዊት ደርጊ አብ ደቓይቕ ከም ግመ ተቐንጠጠ፡፡

ኣባ ሓዊ ንናተይ ናይ ጅግንነት መሰረተይ ኣባ ሓዊ እዩ ዝብሉ ብዙሓት ብፆት እዮም፡፡ ኣባ ሓዊ ክበዝሕ ዴሞክራሲያዊ መራሒ እዩ፡፡ ንሱን ጀብጀቡን ኣንበሳ እዩ ዝመስል፡፡

አብ 1988 ዓ/ም ኣጋጢሙ ዝነበረ ዘይትሓሰበ ናይ ሱዳን ውግእ መራሒ ጋንታ ኮይኑ ብፍሉይ ድማ ንሱ ሬድዮ ክውሃብ ተገይሩ፡፡

ኣብዙ ውግእ እዙይ ብአስተዋፅኦ ቦታ ሒዞም ዝነበሩ መራሕቲ ኮማንዶ ብርጌድ አብ ሰጣሕ ጎልጎል ዝተውሃቦም መደብ ከይፈፀሙ ገዲፈምዎ ዝኸዱ ኮይኖም ኣባ ሓዊ በቲ ልሙድ ጥበቡ መጥቅዒ ቦታ ሓብር ክብሃል ከሎ ነቱ ዋርድያ ሰይርካ ምእታው ዝበለ እንትኸውን፤ ካልኦቶም ብዋርድያ ንዘይምእታው ብዝባን አድጊ ዝመስል ጠረር መሪፆም፡፡

በቃ ኣባ ሓዊ ብዝአትዎ አንፈት አሲርኩም አጥቅዑ ዝብል አንፈት ተዋሂቡዎም፡፡ አብዙ መጥቃዕቲ እዙይ አብ ዝተወሰኑ ደቓይቕ መሬት ሓዊ ልሒሳ ኣባ ሓዊ ብሬድዮ ምርካብ ዘይክአል ነይሩ፡፡

ብዓል አርባዕተ ዓይኑ ዝመርሑዎ አንበሳ ናይ ነዊሕ ጊዜ ብፃዮም ብሬድዮ ምስ ዘይረኽብዎ መስዋእቲ ንተጋዳላይ ልሙድ እኳ እንተነበረ አብዛ ደቒቓ እዚአ ግን አይተወሓጠትሎምን፡፡ ንኻልኦት አመራርሓ አጆኻ በሎ ይብሉ፡፡ንብዓት ግን ዘራዕራዕ የብሉ፡፡

መስመር ቀይሮም ኣባ ሓዊ እንተበሉ የለን፡፡ ድሕሪ ሓደ ስዓት ፀላኢ ፈርከሽከሽ ጀሚሩ፡፡ ናይ ተኹሲ ድምፂ ጋብ ኢሉ፡፡ ብሬድዮ ዘይኮነስ ብዓይኑ አርባዕተ ዓይኑ ንኣባ ሓዊ ሪኡዎ፡፡

እቱ ብሕርቃን ዝነብዕ ዝነበረ አዕይንቱ ኸዚ ተለዊጡ ብተሓጓስ ምንባዕ አየቋረፀን፡፡ በዙ ተአምራዊ ክእለቱ ድማ ናብ ዘመቻ ብርጌድ ተሳሒቡ፡፡

ኣባ ሓዊ አብ ውግእ ዕርዲ ማቴዎስ ቀደም አብ ዲቪዥን 3+ ዝነበረ ንእሽተይ ሓዉ ብዝገርም ጅግንነት ክዋጋእ ተሰዊኡ፡፡ መቓብር ሓዉን ብፃዩን ክርኢ ምስከደ ከም ኩሉ ጊዜ ዝክረ ሰማዕታት ዘኪሩ ንብዓቱ ነፂጉ ናብ አሃዱኡ ተመሊሱ፡፡

ኣብ ውግእ ሸላሎ አባ ሓዊ ሻዕቢያ ፀረ-መጥቃዕቲ ተደጋጋሚ ምኩራ ዝገበረ እንትኸውን ካብ 3-9 ለይቲ ከየቋረፀ ሓደገኛ ፈተነታት አካይዱ፡፡ ኣብዛ ዕለት እዚኣ ብዓል ሓለንጋይ ተሰዊኦም፡፡ ኣባ ሓዊ 150 ቡምባ ተኲሱ ሓዲሩ፡፡

ብፃይ ኣባ ሓዊ ክሳብ ዓሚ  አብ አዲስ አበባ ናይ ውልቀ ሰብ ሃፍቲ ዋርድያ ኮይኑ ይሰርሕ ከምዝፀነሐ ሓበሬታ ረኺበ ነይረ፡፡

ቅድሚ ክልተ ወርሒ ብስራሕ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝነበርክሉ እዋን ሃለዋታ ብፃይ ኣባ ሓዊ ዘለዎ ኩነታት ክፈልጥን ክረኽቦን ንብዙሓት ብፆት ሓቲተ ብኣካል ክረኽቦ ኣይካኣልኩን::

ካብ ነባራት ብፆት ከምዝረኸብክዎ ሓበሬታ መሰረት ኣብ ወፃኢ ዓዲ ሰላም ኣብ ምኽባር ኣብ ትሕቲ UN ዝተዋፈሩ ሰራዊት ምክልኻል ሃገር ብፃይ ኣባ ሓዊ ዘለዎ ኩነታት ሓበሬታ ረኺቦም ዝከኣሎም ሓገዝን ደገፍን ንምግባር ገንዘብ ኣዋፂኦም ከምዝነበሩን ክረኽብዎ ከምዘይካኣሉ ( እንዳ በዓል ሃፍቲ ከምዝሰረሕ ኣብ ከባቢ 22 ንዝፈልጦም ተጋሩ ከምዘፃወቶም እምበር ሽም በዓል ሃፍቲ ይኹን ዝነብረሉ ክፍለ ከተማ ኣይዛረብን ነይሩ ኢለምዎ)

ካሊእ ዝተረኸበ ሓበሬታ ድማ ሓሚሙ ኣብ ጦር ሃይሎች ሆስፒታል ንከባቢ ሐደ ሰሙን ደቂሱ ቁሩብ ምስሓወየ ብድሌየቱ ሕክምና ኣቃሪፅዎ ከምዝወፀ ይዝረብ::

ብፃይ ጅግና ወዲ ህዝቢ ብፃይ ኣባ ሓዊ ሐዚ ዘለዎ ኩነታትን ቦታን ትፈልጡ እንተሃሊኹም ሓበሬታኹም ላአኹለይ::ሐዚ ንኣባ ሓዊ ክረኽቦ ዝደለየ ጉዱስ ወገን ስለዘሎ እዩ::